डॉ. मनमोहन सिंग: अर्थव्यवस्थेचे शिल्पकार आणि शांततादूत यांचे निधन

भारताचे माजी पंतप्रधान आणि ज्येष्ठ अर्थतज्ज्ञ डॉ. मनमोहन सिंग यांचे २६ डिसेंबर २०२४ रोजी निधन झाले. वयाच्या ९२व्या वर्षी त्यांनी दिल्लीतील एम्स रुग्णालयात अखेरचा श्वास घेतला. त्यांच्या निधनाने संपूर्ण देश शोकाकुल झाला आहे.डॉ. मनमोहन सिंग यांचा जन्म २६ सप्टेंबर १९३२ रोजी अखंड भारतातील पंजाब प्रांतातील गाह या गावात झाला. फाळणीनंतर त्यांचे कुटुंब भारतात स्थायिक झाले. शिक्षणात प्रावीण्य मिळवत त्यांनी केंब्रिज आणि ऑक्सफर्ड विद्यापीठांतून अर्थशास्त्रात उच्च शिक्षण पूर्ण केले. १९९१ साली केंद्रीय अर्थमंत्री म्हणून कार्यभार सांभाळताना त्यांनी देशाच्या अर्थव्यवस्थेचे उदारीकरण केले. त्यांच्या या क्रांतिकारी धोरणांमुळे जागतिक पटलावर भारताची आर्थिक स्थिती सुधारली.
२००४ ते २०१४ या कालावधीत पंतप्रधान म्हणून त्यांनी देशाला नेतृत्व दिले. त्यांच्या कार्यकाळात ग्रामीण विकास, शिक्षण, आणि जागतिक संबंध यामध्ये महत्त्वपूर्ण कामगिरी झाली. शांत, विवेकी, आणि सहकार्यशील स्वभावामुळे डॉ. मनमोहन सिंग यांना राजकीय आणि सामाजिक क्षेत्रात आदर प्राप्त झाला.
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी डॉ. मनमोहन सिंग यांच्या निधनाबद्दल शोक व्यक्त करत म्हटले की, “डॉ. मनमोहन सिंग यांचे योगदान भारताच्या प्रगतीसाठी अतुलनीय आहे. ते एक महान अर्थतज्ज्ञ आणि शांततेचे दूत होते. त्यांच्या निधनाने देशाने एक अनुभवी नेतृत्व गमावले आहे.”राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू आणि विविध क्षेत्रातील मान्यवरांनीही डॉ. मनमोहन सिंग यांच्या निधनाबद्दल शोक व्यक्त केला आहे.
डॉ. मनमोहन सिंग यांच्या निधनामुळे देशाने एक महान विद्वान, अर्थतज्ज्ञ आणि द्रष्टे राजकारणी गमावले आहेत. त्यांच्या स्मृती देशवासीयांसाठी नेहमी प्रेरणादायी राहतील.